Patogeneza (powstawanie) zespołu natręctw

Teorie biologiczne

Patogeneza (pochodzenie)zaburzenia obsesyjno-kompulsywnego jest i czynnościowe (odwracalne) i organiczne (mikrouszkodzenia, odmienności budowy mózgu). W zakresie zaburzeń neuroprzekaźnictwa najwięcej danych klinicznych i badawczych wskazuje na zaburzenie przekaźnictwa serotoninowego.
Obecne możliwości leczenia opierają się prawie wyłącznie na wykorzystaniu teorii serotoninowej.

Na powstanie zespołu natręctw może mieć też wpływ nieprawidłowe funkcjonowanie układu dopaminergicznego i noradrenergicznego oraz czynniki genetyczne. Przebycie w dzieciństwie infekcji paciorkowcowej jest czynnikiem ryzyka zespołu natręctw: (najczęściej jest to angina gardła przebiegająca z wysoką gorączką; w przewlekającej się infekcji gardła paciorkowiec atakuje również stawy, serce i jądra podstawy mózgu, uszkodzenie których jest odpowiedzialne za powstanie zaburzenia).
Wiele danych przemawia za nieprawidłowym lub nadmiernym przewodzeniem pomiędzy korą przedczołową a wzgórzem i korą przedczołową a zakrętem obręczy: leczenie neurochirurgiczne polega na przecięciu tych dróg przewodzenia.

Zespół natręctw pod względem biologicznym jest schorzeniem neuropsychiatrycznym. Wiele osób cierpiących z powodu zespołu natręctw ma tzw. miękkie objawy neurologiczne, obecne również w schizofrenii i ADHD.

Objawy zespołu natręctw mają też osoby ze schorzeniami neurologicznymi związanymi z uszkodzeniem jąder podstawy mózgu takimi jak: Choroba Parkinsona (szczególnie pozapalna postać), pląsawica Huntingtona, pląsawica Sydenhama. Obsesje i kompulsje występują w chorobie tikowej, w której również występują objawy neurologiczne – głównie zaburzenia koordynacji ruchowej.

Teorie psychologiczne

Według teorii psychoanalitycznej nerwica natręctw powstaje w okresie analnym rozwoju człowieka, czyli między 1-3 rokiem życia. Wtedy dziecko zaczyna być świadome procesów wydalania, doświadcza możliwości kontroli zwieraczy. Podczas prawidłowo przeprowadzonego przez rodziców „treningu czystościowego” doznaje też satysfakcji związanej z aprobatą rodziców – emocjonalnej nagrody.
Z różnych przyczyn, np.: przedłużającego się braku kontroli nad zwieraczami (powodem mogą być częste zakażenia układu moczowego u dziecka, nieprawidłowego treningu czystościowego (nadmiernie surowego lub niekonsekwentnego), nieprawidłowego czy opóźnionego rozwoju dziecka akt wydalania kojarzy się z napięciem psychicznym a w konsekwencji, w toku rozwoju psychicznego emocjonalność ustala się na osi agresja (lub autoagresja) – lęk. Wytwarza się sztywne, karzące dominujące w osobowości superego, id w przewadze ulega na tłumieniu. Ego jest przedwcześnie dojrzałe a z czasem staje się zakładnikiem ścierania się superego i id.

Teoria psychoanalityczna bardziej wyjaśnia powstanie osobowości anankastycznej; do nerwicy natręctw miałoby dochodzić wskutek „zaostrzenia” cech osobowości anankastycznej i jako continuum.

Teorie behawioralne wywodzą zespół natręctw ze specyficznego wychowania dziecka w którym dominuje nacisk na sprostanie wymaganiom i zasadom oraz duży poziom kontroli. Rodzice w tym modelu wychowawczym okazują uczucia skąpo; okazywanie uczuć przez dziecko też nie spotyka się z aprobatą. Dziecko kompensuje niedostatki rozwoju społecznego i emocjonalnego rozwojem intelektualnym i rozwojem autokontroli, ale kosztem tłumienia emocji i impulsów w tym seksualnych, powstaniem napięcia podczas osiągania celów. Lęk jest wynikiem obawy o niesprostanie wymaganiom a również skutkiem fantazji kary i potępienia. Natręctwa redukują napięcie a rytuały służą magicznemu uniknięciu nieszczęść.

Dłużej trwające napięcie związane z pracą czy trudną lub nieakceptowaną sytuacją osobistą może skutkować pojawieniem się depresji. Zachorowanie na depresję wiąże się z pogorszeniem funkcjonowania człowieka w sferze osobistej, rodzinnej, zawodowej i towarzyskiej – społecznej.

Schizofrenia jest w ogólniejszym pojęciu zaburzeniem psychotycznym. Podczas psychozy dochodzi do zmiany myślenia, odczuwania i zachowania człowieka, podporządkowanego objawom psychotycznym. Krótkotrwałą psychozę niespowodowaną używkami, narkotykami, otępieniem czy urazem mózgu nazywamy zespołem paranoidalnym.

Najczęstszą formą lęku jest niepokój. Przybiera on różne formy, np. zamartwiania czy napięcia psychicznego lub odczuwanego w ciele. Właśnie cielesne objawy lęku bywają dość często mylone z wystąpieniem choroby somatycznej

Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD) charakteryzuje się występowaniem w życiu epizodów depresji i manii, depresji i hipomanii, lub samej manii (najrzadziej).

Jak odróżnić przygodną bezsenność od zaburzenia snu o znaczeniu klinicznym?
Czy zaburzenia snu trzeba leczyć? Kiedy podjąć decyzję o zgłoszeniu się do lekarza z powodu zaburzeń snu? Diagnoza, leczenie bezsenności.

Otępienie rozpoznaje się jeżeli osoba doznaje postępujących i nieodwracalnych zaburzeń pamięci uniemożliwiających samodzielne funkcjonowanie. Zaburzenia pamięci początkowo dotyczą pamięci świeżej – osoby dotknięte otępieniem często szukają swoich rzeczy, powtarzają kilkakrotnie wypowiedzi.

Zaburzenia odżywiania osób dorosłych związane są z zaburzeniami w przyjmowaniu pokarmów na podłożu psychicznym. Niekiedy występują w połączeniu z innymi chorobami, np. uzależnienie lub depresja. Bulimia (żarłoczność psychiczna) jest zaburzeniem odżywiania charakteryzującym się napadami objadania się i prowokowanego potem wymiotowania. Bulimię rozpoznaje się gdy napady objadania się występują 2 lub więcej razy w tygodniu przez co najmniej 3 miesiące.

Zespół natręctw, zespół anankastyczny, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, OCD (z ang. obsessive-compulsive disorder).
Zespól natręctw jest zaburzeniem, które cechuje występowanie natrętnych myśli, wyobrażeń i/lub czynności natrętnych w stopniu, który powoduje dyskomfort i utrudnia funkcjonowanie życiowe.

Marihuana jest narkotykiem – czyli substancją uzależniająca. Używanie jej powoduje nieodwracalne zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym.
Do uzależnienia od leków uspakajających lub nasennych dochodzi, jeżeli leki te przyjmowane są codziennie, w stałych dawkach przez okres dłuższy niż 4-6 tygodni.

Stresem można nazwać naruszenie wewnętrznej równowagi człowieka a każdą sytuację zaburzającą naszą wewnętrzną równowagę (biologiczną lub psychiczną) nazywamy stresorem.
Stresorem będzie zarówno przeziębienie, problemy małżeńskie jak i awans w pracy.

Gabinet: ul.Ks.Skorupki 98c/1, 85-156 Bydgoszcz, tel. 508 168 769