Podział zaburzeń lękowych

Lęk paniczny

(napady paniki) jest lękiem bardzo silnym i narastającym szybko, często z sekundy na sekundę. Pojawia się nagle. Zwykle występuje zupełnie niespodziewanie.
Jeżeli pojawia się w miejscach lub sytuacjach uznawanych subiektywnie jako „zagrażające” – jest to agorafobia z napadami paniki. Napad paniki trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut.

Powstawanie lęku panicznego

Zasadniczo istnieją dwa modele powstawania napadów paniki: biomedyczny i psychologiczny.

Model biomedyczny zakłada, że człowiek może być podatny na wystąpienie lęku panicznego poprzez takie a nie inne wyposażenie genetyczne. Oznacza to w praktyce, że gdy takiej podatności nie ma – lęk paniczny nie wystąpi. Pośrednio przemawiają za tą teorią:

Model psychologiczny zakłada, że do rozwinięcia zaburzenia panicznego dochodzi wskutek nieprawidłowego interpretowania odczuć cielesnych jako zagrażające życiu, np. podejrzewanie poważnej choroby serca. Argumenty przemawiające za tą teorią to:

Agorafobia

to lęk w sytuacji znalezienia się (a w dalszym rozwoju zaburzenia – przed znalezieniem się) w miejscu, z którego trudno uciec lub w którym, według subiektywnego przekonania, gdyby coś się stało, nie możnaby uzyskać pomocy. Najczęściej do lęku o typie agorafobii dochodzi w dużym sklepie, w podróży, w tłumie, w samochodzie, w kinie. Lęk agorafobijny czasem może być tak nasilony, że uniemożliwia wychodzenie z domu. W agorafobii lęk może mieć charakter napadów paniki lub lęku wolnopłynącego. Istotą agorafobii jest unikanie miejsc, w których kiedyś doszło do nasilonego lęku. Powoduje to stopniowe dostosowywanie życia- z powodu lęku przed lękiem – i ograniczenie pełnej realizacji potrzeb.

Powstawanie agorafobii

Najbardziej udokumentowaną teorią wyjaśniającą powstawanie agorafobii jest teoria Kleina, wg której lęk agorafobijny pojawia się w mechanizmie unikania napadów lęku – czyli w obawie wystąpienia napadu lęku w sytuacji „uwięzienia” w miejscu publicznym. Agorafobia jest więc najczęściej wtórna do napadów paniki.

Lęk społeczny (fobia społeczna)

Objawy fobii społecznej pojawiają się najczęściej po raz pierwszy przed 18 rokiem życia. Jest to obezwładniający lęk w sytuacjach bycia obserwowanym przez innych np. przy wystąpieniu publicznym, jedzeniu w restauracji, przyłączaniu się do grupy osób. Lęk w fobii społecznej, oprócz manifestacji typowej dla lęku panicznego – kołatanie serca, zawroty głowy, suchość w ustach – przyjmuje formy typowe tylko dla lęku społecznego, takie jak: czerwienienie się, jąkanie, obawa przed zmoczeniem się.

Fobie specyficzne

to lęk przed określonym obiektem, prowadzący do unikania tegoż obiektu. Najczęściej spotykanymi fobiami są: fobia zwierząt (pająków, węży), lęk wysokości, lęk przed krwią a także przed zakażeniem czy zachorowaniem na poważną chorobę. Lęk uogólniony jest uporczywą obawą przed potencjalnym niepowodzeniem, utratą zdrowia swojego lub najbliższych, nieszczęściem.

Lęk uogólniony

ma charakter lęku wolnopłynącego lub napięcia, częste są też bóle głowy i drażliwość.

Dłużej trwające napięcie związane z pracą czy trudną lub nieakceptowaną sytuacją osobistą może skutkować pojawieniem się depresji. Zachorowanie na depresję wiąże się z pogorszeniem funkcjonowania człowieka w sferze osobistej, rodzinnej, zawodowej i towarzyskiej – społecznej.

Schizofrenia jest w ogólniejszym pojęciu zaburzeniem psychotycznym. Podczas psychozy dochodzi do zmiany myślenia, odczuwania i zachowania człowieka, podporządkowanego objawom psychotycznym. Krótkotrwałą psychozę niespowodowaną używkami, narkotykami, otępieniem czy urazem mózgu nazywamy zespołem paranoidalnym.

Najczęstszą formą lęku jest niepokój. Przybiera on różne formy, np. zamartwiania czy napięcia psychicznego lub odczuwanego w ciele. Właśnie cielesne objawy lęku bywają dość często mylone z wystąpieniem choroby somatycznej

Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD) charakteryzuje się występowaniem w życiu epizodów depresji i manii, depresji i hipomanii, lub samej manii (najrzadziej).

Jak odróżnić przygodną bezsenność od zaburzenia snu o znaczeniu klinicznym?
Czy zaburzenia snu trzeba leczyć? Kiedy podjąć decyzję o zgłoszeniu się do lekarza z powodu zaburzeń snu? Diagnoza, leczenie bezsenności.

Otępienie rozpoznaje się jeżeli osoba doznaje postępujących i nieodwracalnych zaburzeń pamięci uniemożliwiających samodzielne funkcjonowanie. Zaburzenia pamięci początkowo dotyczą pamięci świeżej – osoby dotknięte otępieniem często szukają swoich rzeczy, powtarzają kilkakrotnie wypowiedzi.

Zaburzenia odżywiania osób dorosłych związane są z zaburzeniami w przyjmowaniu pokarmów na podłożu psychicznym. Niekiedy występują w połączeniu z innymi chorobami, np. uzależnienie lub depresja. Bulimia (żarłoczność psychiczna) jest zaburzeniem odżywiania charakteryzującym się napadami objadania się i prowokowanego potem wymiotowania. Bulimię rozpoznaje się gdy napady objadania się występują 2 lub więcej razy w tygodniu przez co najmniej 3 miesiące.

Zespół natręctw, zespół anankastyczny, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, OCD (z ang. obsessive-compulsive disorder).
Zespól natręctw jest zaburzeniem, które cechuje występowanie natrętnych myśli, wyobrażeń i/lub czynności natrętnych w stopniu, który powoduje dyskomfort i utrudnia funkcjonowanie życiowe.

Marihuana jest narkotykiem – czyli substancją uzależniająca. Używanie jej powoduje nieodwracalne zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym.
Do uzależnienia od leków uspakajających lub nasennych dochodzi, jeżeli leki te przyjmowane są codziennie, w stałych dawkach przez okres dłuższy niż 4-6 tygodni.

Stresem można nazwać naruszenie wewnętrznej równowagi człowieka a każdą sytuację zaburzającą naszą wewnętrzną równowagę (biologiczną lub psychiczną) nazywamy stresorem.
Stresorem będzie zarówno przeziębienie, problemy małżeńskie jak i awans w pracy.

Gabinet: ul.Ks.Skorupki 98c/1, 85-156 Bydgoszcz, tel. 508 168 769