Biologiczny mechanizm stresu psychicznego

Kiedy dochodzi do naruszenia wewnętrznej równowagi organizmu, uruchamiane są struktury układu nerwowego, hormonalnego i odpornościowego.

Główną rolę odgrywa wzrost kortykoliberyny, pobudzenie jądra migdałowatego – uważanego za siedlisko pamięci emocjonalnej i regulatora emocji oraz jądra sinawego mózgu – ośrodek neuronów wytwarzających noradrenalinę. Wzrost kortykoliberyny prowadzi do aktywacji przysadki mózgowej i wzrostu hormonów sterydowych we krwi, głównie kortyzolu. Pobudzenie układu noradrenergicznego mózgu prowadzi do aktywacji układu współczulnego.

Efektem jest przyspieszenie akcji serca, wzrost ciśnienia tętniczego, rozszerzenie dróg oddechowych, zwiększona częstość oddechu, wzrost stężenia glukozy we krwi, zwiększony przepływ krwi przez mięśnie, poczucie ciepła, zwiększony przepływ krwi przez mózg. Jednocześnie zahamowaniu ulegają procesy wzrostowe, produkcja immunoglobulin odpornościowych, funkcje rozrodcze. Oczywiście, znacząca większość skutków pobudzenia układu współczulnego i zwiększenia stężenia kortyzolu we krwi to mechanizmy ułatwiające walkę fizyczną.

Zwiększony przepływ krwi przez mózg i zwiększenie ilości glukozy we krwi daje możliwość zwiększonego utlenowania (nasycenia tleniem) mózgu, przyspieszenia jego metabolizmu, czego rezultatem będzie psychiczne, mentalne poradzenie sobie ze stresem.

Jeżeli jednak działanie stresora przedłuża się i mechanizmy biologiczne są zbyt długo wzbudzane dochodzi do niekorzystnych zmian w organizmie. W przewlekłej reakcji stresowej wysokie ciśnienie utrwala się – efektem jest pogrubienie nabłonka naczyń i utrudnione przenikanie tlenu z krwi do tkanek, wzrasta poziom cholesterolu LDL – odkładającego się w postaci blaszek miażdżycowych w ścianach naczyń, procesy rozpadu białek górują nad ich produkcją czego skutkiem jest osteoporoza i osłabienie odporności. Dochodzi też do spadku lub zahamowania funkcji rozrodczych.

Dłużej trwające napięcie związane z pracą czy trudną lub nieakceptowaną sytuacją osobistą może skutkować pojawieniem się depresji. Zachorowanie na depresję wiąże się z pogorszeniem funkcjonowania człowieka w sferze osobistej, rodzinnej, zawodowej i towarzyskiej – społecznej.

Schizofrenia jest w ogólniejszym pojęciu zaburzeniem psychotycznym. Podczas psychozy dochodzi do zmiany myślenia, odczuwania i zachowania człowieka, podporządkowanego objawom psychotycznym. Krótkotrwałą psychozę niespowodowaną używkami, narkotykami, otępieniem czy urazem mózgu nazywamy zespołem paranoidalnym.

Najczęstszą formą lęku jest niepokój. Przybiera on różne formy, np. zamartwiania czy napięcia psychicznego lub odczuwanego w ciele. Właśnie cielesne objawy lęku bywają dość często mylone z wystąpieniem choroby somatycznej

Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD) charakteryzuje się występowaniem w życiu epizodów depresji i manii, depresji i hipomanii, lub samej manii (najrzadziej).

Jak odróżnić przygodną bezsenność od zaburzenia snu o znaczeniu klinicznym?
Czy zaburzenia snu trzeba leczyć? Kiedy podjąć decyzję o zgłoszeniu się do lekarza z powodu zaburzeń snu? Diagnoza, leczenie bezsenności.

Otępienie rozpoznaje się jeżeli osoba doznaje postępujących i nieodwracalnych zaburzeń pamięci uniemożliwiających samodzielne funkcjonowanie. Zaburzenia pamięci początkowo dotyczą pamięci świeżej – osoby dotknięte otępieniem często szukają swoich rzeczy, powtarzają kilkakrotnie wypowiedzi.

Zaburzenia odżywiania osób dorosłych związane są z zaburzeniami w przyjmowaniu pokarmów na podłożu psychicznym. Niekiedy występują w połączeniu z innymi chorobami, np. uzależnienie lub depresja. Bulimia (żarłoczność psychiczna) jest zaburzeniem odżywiania charakteryzującym się napadami objadania się i prowokowanego potem wymiotowania. Bulimię rozpoznaje się gdy napady objadania się występują 2 lub więcej razy w tygodniu przez co najmniej 3 miesiące.

Zespół natręctw, zespół anankastyczny, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, OCD (z ang. obsessive-compulsive disorder).
Zespól natręctw jest zaburzeniem, które cechuje występowanie natrętnych myśli, wyobrażeń i/lub czynności natrętnych w stopniu, który powoduje dyskomfort i utrudnia funkcjonowanie życiowe.

Marihuana jest narkotykiem – czyli substancją uzależniająca. Używanie jej powoduje nieodwracalne zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym.
Do uzależnienia od leków uspakajających lub nasennych dochodzi, jeżeli leki te przyjmowane są codziennie, w stałych dawkach przez okres dłuższy niż 4-6 tygodni.

Stresem można nazwać naruszenie wewnętrznej równowagi człowieka a każdą sytuację zaburzającą naszą wewnętrzną równowagę (biologiczną lub psychiczną) nazywamy stresorem.
Stresorem będzie zarówno przeziębienie, problemy małżeńskie jak i awans w pracy.

Gabinet: ul.Ks.Skorupki 98c/1, 85-156 Bydgoszcz, tel. 508 168 769